^*rang/o ^UV

1.

Grado, ĉe kiu staras iu persono en difinita hierarkio: la diversaj rangoj de la eklezia, militista, administra oficistaro; la rango de konsilisto de la unua klaso [1]; ĉasisto, […] kiu atingis altan honoron kaj rangon, sed nur post longaj kaj multaj malagrablaĵoj [2]; la tria frato, […] antaŭe estis ĉarpentista lernanto, […] sed per la akademio li leviĝis ĝis la rango de arĥitekturisto [3]; la suboficistoj […] estas kalkulataj en tiu sama rango, kiel la maatoj, t. e. […] inter ŝipsoldatoj kaj ŝipoficiroj [4]; mi havigos al vi belan fianĉinon el pli nobla rango [5]; la singarda juna brameno […] prudente ludis sian rolon kaj ŝtupo post ŝtupo atingis la rangon de unua ministro [6]; sur lia brusto pendis longa, ora ĉeno, indikanta lian princan rangon [7]; dorlotita junulo, kiu pro sango kaj rango povus facile okupi skribotablon anstataŭ fremdan kaj malamikan landon [8]; rangeto rangon respektu, modestan lokon elektu ^PrV .

a)

[9] oni ne konfuzu militistan rangon kun la ofico; li aliĝis al la pola armeo, kie li honore distingiĝis kaj ricevis rangon de kolonelo [10]; [li] atingis rangon de generalo [11]; li interesiĝas precipe pri miaj rangsignoj sur miaj ŝultroj [12]; la soldatoj, partoprenantaj en la ekspedicio, ricevos oficiran rangon, la oficiroj ricevos avancon je du gradoj [13]; lia frato ricevis la oficiran rangon en gvardia regimento [14].

b)

pastra, episkopa rango; pastroj de ĉiuj rangoj [15]; [mi] ne posedas la rangon de ĉefpastro [16]; sacerdota rango [17].

c)

ĉiu emblemo entenas 13 ludkartojn diversrangajn.

statuso, titolo¹

2.

Grado de graveco de iu aŭ io: regionaj dialektoj estis konscie flegataj kaj altigataj al rango de naciaj kaj kulturaj lingvoj [18]; en 1846 la kirko estis promociita al la rango de katedralo [19]; artisto de unua rango [20]; juĝata laŭ alta literatura kriterio, ĝi ne [apartenas] en la rangojn de klasika mondliteraturo [21]; oni ja alkondukis la pretigadon de venenoj preskaŭ al la rango de bonorda scienco [22]; en mia lando, sinmortigo okupas la kvinan rangon inter la kaŭzoj de mortoj [23]; tiaj agadoj havas unuan rangon [24]; brunaj nanoj […] okupas apartan rangon inter planedoj kaj steloj [25]; kaŭĉuko fariĝis nun unuaranga materio, kiel ŝtalo aŭ karbo. pozicio³, prioritato²

3.

a)

(de `n` vektoroj de vektora spaco) Dimensio de la vektora subspaco, kiun ili naskas.

b)

^MatVort (de (n,p)-matrico `A` super korpo `bb K`) Dimensio de la vektora subspaco de `bb K`, kiun naskas ĝiaj vertikaloj; simb. `"rang" A`.

c)

(de homomorfio inter vektoraj spacoj) Dimensio de ĝia bildaro: la rango de endomorfio de finidimensia spaco egalas al la diferenco inter la dimensio de la spaco kaj la dimensio de la kerno de la endomorfio.

(ntr)

Okupi iun rangon: li rangas kiel ambasadoro; subhejtisto […] tute ne samrangas kun rudristo, li eĉ ne havas la rangon de ferdeklaboristo [26]; Aleksandr Puŝkin rangas inter la ĉefaj klasikaj verkistoj de la rusa literaturo [27]; balotoj por la Eŭropa Parlamento kaj la EU-konstitucio rangas tute supre sur la tagordo [28].

^PIV1

Iu, havanta malsuperulojn en hierarkio, precipe militista: la ceteraj [membroj de la societo] estis funkciuloj de la cara registaro, efektivaj sekretaj konsilistoj kaj aliaj ranguloj [29]; la rangulo taskita pri la pridemandadoj diris al ni ke ni ne alkonduku ilin [al la malliberejo:] „Mortigu ilin“, diris li [30]. oficiro

Rim.: Vidu la rimarkon sub senrangulo.

(x)

Havi pli altan rangon; havi pli fortan rajton, prioritati: en la koro de la marksisma nocio de klasbatalo antaŭrangas la ideo ke la „paca“ socia vivo montras la venkon provizoran de la dominanta klaso [31].

Havanta en hierarkio aŭ en socio gravan, influan aŭ prestiĝan funkcion: altranga ekleziulo [32]; ŝi havigis al unu honesta homo saluton de ia altranga nulo [33].

Homo kun grava posteno, funkcio aŭ rolo: estas pensige vidi, kiel altranguloj miskomprenas sin reciproke [34]. elito

Malpli grava, kvazaŭ estanta post unua rango de pli gravaj: tio estas duaranga demando [35].

Laŭ ordo donanta al pli altranga unuan lokon, al malpli altranga sekvan lokon: la plejmulto jam sidadis, laŭrange, sur feltotapiŝoj [36].

(tr)

Doni pli altan rangon, pli gravan oficon, promocii: la firmao […] min „rangaltigas‟ per la tasko de vojaĝagento [37].

Dono de pli alta rango aŭ ofico; promocio: mi ĉeestis ĉiujn ceremoniojn de oficiala plirangigo [38].

(ntr)

Ricevi pli altan rangon aŭ oficon promociiĝi: la lernantoj sentas sukceson, kiam ili rangaltiĝas [39]; li plirangiĝis regule, kaj 36-jara li fariĝis generalo [40].

Kun sama funkcio, potenco aŭ graveco en socio aŭ societo: estas multaj prononcaj variaĵoj de la angla kiuj inter si estas egalrangaj [41].

Homo egala al alia rilate oficon, gravecon, aŭtoritaton: ŝia filino […] edziniĝos venontan Decembron kun iu, mi ne scias kun kiu, samrangulo [42]; li scipovis kiel konduti antaŭ princoj, ili rigardus lin samrangulo [43]; la kroata ministrino pri eksterlandaj aferoj […] sendis leteron al sia slovena samrangulo [44]. kolego²

^PIV1

Iu, havanta la plej bazan rangon en hierarkio, precipe militista: oni ne povas degradi lin, ĉar li estas senrangulo [45].

Rim.: De logika vidpunkto ĉiu ŝtupo de la hierarkio devus esti konsiderata kiel rango, sed en iuj okazoj oni kutimas diri, ke la plej malaltaj ŝtupoj „ne estas rangoj “. Ekz-e, simpla soldato estas senrangulo, same kiel unuaklasa soldato, kiu tamen ricevis distingon lin apartigantan de la stato de simpla soldato. La vortoj rangulo kaj senrangulo baziĝas sur tiaj kutimoj.